Nền kinh tế Việt Nam đang trải qua giai đoạn nhiều thử thách: thị trường biến động nhanh, chi phí đầu vào tăng, nhu cầu tiêu dùng thay đổi, nhân sự giỏi khan hiếm, và khách hàng thì ngày càng “khó tính”.

Trong bối cảnh ấy, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) – vốn chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp Việt Nam – đang gồng mình xoay xở giữa áp lực tồn tại và khát vọng phát triển. Vấn đề là: không phải ai cũng có đủ nguồn lực để mở rộng, nhưng mọi doanh nghiệp đều có thể “tinh gọn để mạnh hơn”.  Và đó chính là lý do Lean – Kaizen – Agile trở thành ba phương pháp quản trị mang tính “cứu cánh” cho SMEs Việt Nam lúc này.

Lean – Tinh gọn để cắt bỏ lãng phí, giữ lại giá trị

“Lean” không phải là cắt giảm nhân sự, mà là tư duy loại bỏ mọi lãng phí không tạo giá trị cho khách hàng.
Với doanh nghiệp nhỏ, lãng phí thường nằm ở những việc tưởng như nhỏ nhặt: báo cáo trùng lặp, quy trình rườm rà, tồn kho cao, hoặc nhân viên mất thời gian “chờ nhau để làm”.

Khi doanh nghiệp áp dụng Lean:

• Công việc trở nên đơn giản – rõ ràng – hiệu quả.
• Nhân sự tập trung vào giá trị cốt lõi, thay vì bận rộn mà không tạo ra kết quả.
• Lãnh đạo có dữ liệu rõ ràng để ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

Một doanh nghiệp sản xuất nhỏ ở Bình Dương mà chúng tôi từng đồng hành đã tiết kiệm được gần 30% chi phí vận hành chỉ sau 6 tháng nhờ chuẩn hóa lại quy trình sản xuất – giao nhận – kế toán bằng mô hình Lean.

Kaizen – Cải tiến liên tục từ những thay đổi nhỏ

Trong tiếng Nhật, Kaizen nghĩa là “thay đổi để tốt hơn mỗi ngày”. Với SMEs, Kaizen không đòi hỏi đầu tư lớn hay hệ thống phức tạp. Điều cần là tư duy chủ động cải tiến từ mọi nhân viên: mỗi người tìm ra 1 cách làm tốt hơn, tiết kiệm hơn, nhanh hơn – và chia sẻ lại cho cả đội.

Những thay đổi nhỏ, nhưng lặp lại mỗi ngày, sẽ tạo ra bước nhảy lớn về hiệu suất. Doanh nghiệp nào nuôi dưỡng được văn hóa Kaizen sẽ có đội ngũ “không ngừng học và làm mới”, thay vì thụ động chờ chỉ đạo.

Chúng tôi từng chứng kiến một công ty logistics tại Đà Nẵng tăng 20% năng suất nhờ chính sáng kiến của nhân viên tuyến đầu: thay đổi vị trí máy quét mã vạch và sắp xếp lại lối đi trong kho. Không công nghệ cao, không chi phí, chỉ là Kaizen thật sự.

Agile – Linh hoạt để thích ứng và phát triển

Nếu Lean giúp doanh nghiệp vận hành tinh gọn, Kaizen giúp cải tiến từng bước, thì Agile chính là “chất keo” giúp tổ chức thích ứng nhanh và hành động linh hoạt trong môi trường VUCA.

Thay vì chờ đủ thông tin để hành động, Agile khuyến khích thử nhanh – học nhanh – điều chỉnh nhanh.
Doanh nghiệp áp dụng Agile sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định, giảm “độ trễ” giữa ý tưởng và hành động.

Đặc biệt với SMEs, Agile giúp:

• Tạo ra văn hóa phản hồi liên tục, nhân viên chủ động hơn.
• Tăng tốc độ đổi mới, ra sản phẩm, dịch vụ mới kịp với thị trường.
• Nâng cao tinh thần đội nhóm, vì mọi người cùng “chạy sprint” theo mục tiêu chung.

Một công ty công nghệ nhỏ ở Hà Nội áp dụng Agile đã rút thời gian ra mắt sản phẩm mới từ 6 tháng xuống còn 2 tháng – nhờ tổ chức các sprint 2 tuần và họp nhanh mỗi sáng để điều chỉnh liên tục.

Tinh gọn và linh hoạt – không phải là lựa chọn, mà là năng lực sinh tồn

Trong bối cảnh hiện nay, “đi nhanh” không còn quan trọng bằng “đi đúng và đủ linh hoạt để tồn tại.”
SMEs Việt Nam muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào vốn, mà phải dựa vào hiệu quả vận hành, khả năng cải tiến, và tốc độ thích ứng.

Lean giúp giảm lãng phí. Kaizen giúp cải tiến từng ngày. Agile giúp thích ứng nhanh và ra quyết định linh hoạt. Khi ba phương pháp này kết hợp, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tạo ra sức bật nội lực – không cần nguồn vốn khổng lồ, chỉ cần tư duy đổi mới và hành động nhất quán.

Doanh nghiệp Việt không thiếu khát vọng, chỉ thiếu phương pháp và sự kiên trì để làm đến nơi đến chốn. Và Lean – Kaizen – Agile không phải là khẩu hiệu quản trị, mà là năng lực sống còn của doanh nghiệp thời biến động.

Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ, nhưng làm thật đến cùng. Vì đôi khi, thay đổi một bước quy trình hôm nay, chính là thay đổi cả tương lai ngày mai của doanh nghiệp.

Chúc các bạn thành công!

Lead-UP Academy | Learn to Act – Act to  Lead