Từ đào tạo theo chủ đề đến phát triển năng lực giải quyết “điểm nghẽn” vận hành
Trong bối cảnh năm 2026, doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt đồng thời với: Áp lực tối ưu chi phí và nâng cao năng suất; Biến động nhân sự, đặc biệt ở lực lượng vận hành và quản lý trung gian; Khoảng cách ngày càng lớn giữa chiến lược và khả năng thực thi. Thông qua các hoạt động R&D và triển khai thực tế của Lead-UP Academy tại nhiều doanh nghiệp thuộc các ngành: ngân hàng, viễn thông, dịch vụ, khách sạn, bất động sản và sản xuất, chúng tôi chia sẻ trong bài viết này với một thông điệp rõ ràng, đó là: Đào tạo chỉ tạo ra giá trị khi nó giải quyết đúng “điểm nghẽn” vận hành – không phải khi nó làm dày thêm danh mục khóa học. Bài viết này, chúng tôi tập trung chỉ ra 5 khía cạnh của đào tạo doanh nghiệp, cụ thể như sau:
1. Vấn đề cốt lõi của L&D hiện nay: Đào tạo nhiều nhưng chuyển hóa thấp
Qua khảo sát và triển khai thực tế, Lead-UP nhận thấy một nghịch lý phổ biến:
Nguyên nhân không nằm ở chất lượng giảng viên hay nội dung đơn lẻ, mà nằm ở cách tiếp cận L&D. Trước đây, nhiều tổ chức tiếp cận đào tạo theo chủ đề; truyền đạt kiến thức, kỹ năng; đo lường bằng cảm nhận. Còn hiện nay, cách tiếp cận đúng đắn nhất, đó là: theo vấn đề, chuẩn hóa tư duy - hướng đến thay đổi hành vi và đo lường bằng kết quả và hiệu suất công việc.

2. “Điểm nghẽn” vận hành – nơi L&D cần bắt đầu
Từ góc độ R&D, Lead-UP xác định rằng phần lớn các vấn đề hiệu suất không đến từ “thiếu kỹ năng”, mà đến từ: Các lỗi nhỏ nhưng lặp lại hàng ngày; Sự thiếu rõ ràng trong vai trò, quy trình và phối hợp; Khoảng trống giữa kỳ vọng của lãnh đạo và hành vi thực tế của nhân viên.
Qua thực tế kinh nghiệm triển khai tư vấn và đào tạo của Lead-UP Academy, chúng tôi nhận thấy, các điểm nghẽn phổ biến thường rơi vào 4 nhóm chính yếu sau:
Đào tạo chỉ nên được triển khai khi doanh nghiệp xác định rõ “điểm nghẽn” thuộc nhóm nào và nó thực sự cấp bách chưa để bắt đầu cho một hành trình chuyển hóa.
3. Nguyên tắc L&D trong năm 2026: Ít – Đúng – Sâu
Dựa trên các hoạt động R&D, Lead-UP Academy đề xuất nguyên tắc thiết kế đào tạo mới cho năm 2026:
4. Gắn L&D với KPI, OKR và SLA thực tế
Một phát hiện quan trọng trong hoạt động R&D của Lead-UP: Nếu doanh nghiệp không có thời gian theo dõi và đo lường sau đào tạo, thì chưa nên triển khai. L&D trong năm 2026 cần được thiết kế như một sự can thiệp cần thiết cho vận hành, trong đó:
Đào tạo không còn là hoạt động độc lập, mà là một phần của hệ thống quản trị hiệu suất giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

5. Từ tổ chức lớp học đến kiến tạo đòn bẩy vận hành: Vai trò mới của L&D và Quản lý cấp trung
Một trong những chuyển dịch quan trọng nhất của L&D trong giai đoạn 2026 không nằm ở nội dung đào tạo, mà nằm ở vai trò và cách tham gia của L&D trong hệ thống vận hành doanh nghiệp. Các kết quả nghiên cứu và triển khai thực tế của Lead-UP Academy cho thấy: khi L&D chỉ dừng lại ở vai trò tổ chức lớp học, thiết kế chương trình và đo lường mức độ hài lòng sau đào tạo, thì tác động đến hiệu quả vận hành là rất hạn chế. Ngược lại, những doanh nghiệp tạo được chuyển hóa thực sự đều có một điểm chung: L&D được tái định vị như một đòn bẩy vận hành, không phải một chức năng hỗ trợ thuần túy.
Trong mô hình này, L&D không còn là “người đứng lớp” hay “đơn vị tổ chức đào tạo”, mà trở thành bộ phận thiết kế năng lực và cơ chế học tập trong công việc. Trọng tâm của L&D dịch chuyển từ việc truyền đạt kiến thức sang việc xây dựng khung năng lực, chuẩn hóa công cụ huấn luyện tại chỗ (checklist, tình huống, OJT) và theo dõi quá trình chuyển hóa hành vi sau đào tạo.
Song song với đó, vai trò của quản lý cấp trung cũng thay đổi một cách căn bản. Thay vì chỉ là người giao việc và giám sát, quản lý cấp trung trở thành người huấn luyện tại hiện trường – nơi đào tạo diễn ra trực tiếp trong dòng chảy vận hành hàng ngày. Chính tại đây, các nội dung học tập được “kích hoạt”, kiểm chứng và điều chỉnh liên tục thông qua phản hồi thực tế.
Khi L&D được tích hợp vào vận hành theo cách này, đào tạo không còn được nhìn như một khoản chi phí cần kiểm soát, mà trở thành một cơ chế tạo tác động có thể đo lường: giúp giảm lỗi lặp lại, nâng cao năng suất lao động và thu hẹp khoảng cách giữa chiến lược và thực thi. Nói cách khác, L&D 2026 không tồn tại song song với vận hành, mà trở thành một phần cấu trúc của hệ thống vận hành hiệu quả. Chuyển dịch này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách nhìn về đào tạo: từ một hoạt động định kỳ sang một đòn bẩy quản trị liên tục, nơi năng lực con người được phát triển song hành với quá trình tối ưu hóa vận hành và thực thi chiến lược.

Giá trị cuối cùng của đào tạo sẽ không nằm ở số buổi học, mà nằm ở sự thay đổi trong cách tổ chức vận hành mỗi ngày. Doanh nghiệp thành công trong năm 2026 sẽ không phải là doanh nghiệp đào tạo nhiều nhất, mà là doanh nghiệp đào tạo đúng – làm nhanh – đo lường rõ ràng – chuẩn hóa được. Đây chính là nền tảng để Lead-UP Academy tiếp tục phát triển các giải pháp phù hợp nhất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong năm 2026: Tư vấn L&D theo “điểm nghẽn” gặp phải; Đào tạo thực chiến gắn với vận hành; Huấn luyện và OJT theo nhóm nhỏ và giải pháp “Phòng đào tạo thuê ngoài” trọn gói.
Trân trọng!
---
Lead-UP Academy | Learn to Act – Act to Lead



Trong nhiều tổ chức, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam, các hoạt động đào tạo và phát triển (L&D) được triển khai một cách thường xuyên. Kế hoạch đào tạo hằng năm được xây dựng, ngân sách được phân bổ, và tỷ lệ tham gia của nhân sự nhìn chung ở mức cao. Mức độ tương tác trong lớp học thường tích cực, trong khi các đánh giá sau đào tạo phần lớn phản ánh sự hài lòng của học viên.
Trong thời gian gần đây, khi Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được nhắc đến trong các cuộc họp lãnh đạo, một câu hỏi xuất hiện ngày càng thường xuyên: “AI có làm cho L&D trở nên dư thừa?” Ở một số doanh nghiệp, câu hỏi này còn được hiểu theo hướng cực đoan hơn: “Có cần đầu tư cho đào tạo nữa không khi AI đã có thể trả lời mọi thứ?”
Trong quản trị nhân sự hiện đại, mô hình 9 Box Grid (Hiệu suất – Tiềm năng) thường được sử dụng để phân loại nhân sự. Với Gen Z, đây là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp xác định ai cần được đào tạo nâng cao kiến thức chuyên môn, ai cần được huấn luyện tăng hiệu suất, ai cần kèm cặp để phát triển tiềm năng lãnh đạo. Bối cảnh này cho thấy, huấn luyện và kèm cặp không chỉ là kỹ thuật quản lý, mà là chiến lược xây dựng lực lượng kế cận trong doanh nghiệp.
Khi đào tạo không mang lại hiệu quả, nó không chỉ tốn kém mà còn tạo ra tâm lý tiêu cực, khiến doanh nghiệp khó triển khai những chương trình tiếp theo. Biến mỗi khóa học thành “học để làm – làm để trưởng thành” Điểm mấu chốt để thoát khỏi vòng luẩn quẩn trên chính là văn hóa học tập thích ứng – nơi mọi hoạt động đào tạo đều gắn với thực tiễn, với mục tiêu thay đổi hành vi và nâng cao hiệu suất.
Trong nhiều buổi làm việc với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), tôi thường nghe các lãnh đạo chia sẻ: “Chúng tôi rất muốn đào tạo, phát triển nhân viên, nhưng chi phí và thời gian hạn chế, chưa thể làm như các tập đoàn lớn.” Đây là tâm lý phổ biến. Tuy nhiên, điều thú vị là SME lại chính là nơi coaching và mentoring có thể phát huy tác dụng rõ rệt nhất – bởi quy mô nhỏ giúp dễ triển khai, dễ gắn kết, và hiệu quả được nhìn thấy ngay trong công việc hàng ngày.
Trong một buổi làm việc với một doanh nghiệp sản xuất lớn ở miền Nam, tôi được nghe một câu chuyện “đau đầu”: giám đốc nhà máy bất ngờ nghỉ việc để chuyển sang công ty đối thủ. Vấn đề không nằm ở việc tuyển người mới, mà ở chỗ doanh nghiệp không có ai sẵn sàng thay thế ngay lập tức. Hơn 300 công nhân chờ đợi chỉ đạo, các kế hoạch sản xuất bị đình trệ, khách hàng phàn nàn vì đơn hàng trễ tiến độ.
Đào tạo thực chiến: Học để làm – Làm để trưởng thành Trong một lần giảng dạy cho đội ngũ nhân viên một ngân hàng lớn, chúng tôi hỏi cả lớp: “Bao nhiêu bạn đã từng đi học một khóa kỹ năng, ghi chép rất nhiều, nhưng sau đó… chẳng áp dụng được gì?”