Coaching & Mentoring trong doanh nghiệp SME tại Việt Nam

Trong nhiều buổi làm việc với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), tôi thường nghe các lãnh đạo chia sẻ:
“Chúng tôi rất muốn đào tạo, phát triển nhân viên, nhưng chi phí và thời gian hạn chế, chưa thể làm như các tập đoàn lớn.”

Đây là tâm lý phổ biến. Tuy nhiên, điều thú vị là SME lại chính là nơi coaching và mentoring có thể phát huy tác dụng rõ rệt nhất – bởi quy mô nhỏ giúp dễ triển khai, dễ gắn kết, và hiệu quả được nhìn thấy ngay trong công việc hàng ngày.

Coaching và Mentoring – khác nhau như thế nào?

  • Coaching: tập trung vào việc giúp nhân viên cải thiện hiệu suất công việc, phát triển kỹ năng cụ thể, thông qua đặt câu hỏi, lắng nghe và khơi gợi để họ tự tìm ra giải pháp. Coaching thường mang tính ngắn hạn, gắn với nhiệm vụ trước mắt.
  • Mentoring: thiên về mối quan hệ dài hạn, trong đó một người có kinh nghiệm (mentor) hướng dẫn, chia sẻ góc nhìn, định hướng sự nghiệp cho mentee. Mentoring gắn nhiều với phát triển nghề nghiệp và xây dựng năng lực lâu dài.

Nói một cách hình ảnh, coaching giống như huấn luyện để chạy tốt một chặng ngắn, còn mentoring giống như đồng hành để hoàn thành cả hành trình sự nghiệp.

Lợi ích đôi bên – tại sao SME càng cần?

Ở SME, nhân viên thường kiêm nhiệm nhiều việc, vừa học vừa làm. Điều đó khiến coaching và mentoring trở thành công cụ “hai chiều”:

  • Đối với nhân viên (mentee): học hỏi nhanh hơn, rút ngắn sai lầm, thấy rõ sự quan tâm của lãnh đạo nên gắn bó hơn.
  • Đối với người quản lý (coach/mentor): rèn luyện kỹ năng lãnh đạo, biết cách đặt câu hỏi, truyền cảm hứng, và hệ thống hóa kinh nghiệm của chính mình.

Nghiên cứu của Deloitte cho thấy: 67% SME có chương trình mentoring hiệu quả giữ chân nhân viên lâu hơn, giảm đáng kể chi phí tuyển mới – một vấn đề vốn rất “đau” với SME.

Làm sao để xây dựng “coaching culture” trong SME?

Điều quan trọng là không biến coaching & mentoring thành một phong trào ngắn hạn (mở vài buổi workshop rồi dừng), mà cần xây dựng thành văn hóa huấn luyện thực chiến.

Một số gợi ý cho SME:

  1. Lãnh đạo làm gương
    CEO hoặc quản lý cấp trung cần trực tiếp tham gia coaching 1–1, thay vì chỉ giao HR triển khai. Khi nhân viên thấy lãnh đạo đặt câu hỏi, lắng nghe, họ sẽ học theo.
  2. Kết hợp với công việc hàng ngày
    Không nhất thiết phải có phòng coaching riêng. SME có thể lồng ghép coaching vào họp nhóm, vào phản hồi sau ca làm, hoặc khi kết thúc một dự án nhỏ.
  3. Tận dụng nhân sự nội bộ làm mentor
    Những nhân viên dày dạn kinh nghiệm có thể trở thành mentor cho người mới. SME ít khi có ngân sách thuê chuyên gia ngoài, nên “mentor nội bộ” chính là giải pháp tiết kiệm mà hiệu quả.
  4. Đo lường và ghi nhận
    Đặt chỉ tiêu đơn giản như: mỗi quản lý phải có ít nhất 2 buổi coaching/tháng, hoặc mỗi nhân viên mới được ghép 1 mentor trong 3 tháng đầu. Và đừng quên ghi nhận nỗ lực của mentor, coach – vì họ cũng cần động lực.

Lời kết

Với SME, nơi con người chính là “tài sản” quý giá nhất, coaching & mentoring không chỉ là công cụ phát triển nhân viên mà còn là chiến lược giữ chân và nuôi dưỡng đội ngũ kế cận.

Khi SME xây dựng được một “coaching culture” – nơi mọi quản lý đều biết huấn luyện, mọi nhân viên đều sẵn sàng chia sẻ và học hỏi – thì tổ chức không chỉ mạnh hơn, mà còn bền vững hơn trong một thị trường đầy biến động.

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: một buổi trò chuyện 1–1, một lời gợi ý để nhân viên tự tìm ra cách cải thiện, một mentor sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm. Từng bước nhỏ ấy sẽ tạo ra một nền văn hóa lớn – nền văn hóa giúp SME Việt Nam trưởng thành và bứt phá.

Chúc các bạn thành công!

Lead-UP Academy | Learn to Act – Act to Lead

 

icon contact

0905154949

Gọi ngay cho chúng tôi

icon contact

Zalo

(8h00- 22h00)

icon contact

Facebook

(8h00- 22h00)

icon-contact phone icon-contact zalo icon-contact facebook