Làm sao để xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI?
Khi chúng tôi tư vấn và đào tạo cho nhiều doanh nghiệp ở các ngành khác nhau – từ ngân hàng, viễn thông đến logistics hay khách sạn – có một câu hỏi mà lãnh đạo thường trăn trở: “Làm sao để xây dựng được một văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ, gắn kết, mà vẫn thích ứng nhanh với thời đại số và AI?”
Câu hỏi ấy không hề dễ trả lời. Bởi văn hóa doanh nghiệp không phải là những khẩu hiệu treo trên tường, cũng không chỉ là vài hoạt động team building. Văn hóa chính là bản sắc, là tính cách và là cách doanh nghiệp đó tồn tại, phát triển. Nó được hun đúc từ thế hệ này sang thế hệ khác, ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi và thái độ của từng nhân viên.

Văn hóa bắt đầu từ người sáng lập – và được nuôi dưỡng mỗi ngày
Trong mỗi tổ chức tôi gặp, tôi đều nhận thấy dấu ấn của người sáng lập. Tầm nhìn, niềm tin, cách ra quyết định… tất cả đều in hằn vào DNA văn hóa công ty. Nhưng khi doanh nghiệp lớn mạnh, văn hóa ấy không thể chỉ nằm trong “tâm trí” của người sáng lập, mà phải được chuyển hóa thành hệ thống giá trị chung để nhân viên cùng chia sẻ và kế thừa.
Tuyển chọn và giữ chân con người phù hợp
Nhiều lãnh đạo hỏi tôi: “Nên chọn người giỏi hay người phù hợp văn hóa?” Câu trả lời của tôi là: cả hai, nhưng ưu tiên văn hóa trước. Một nhân viên tài năng nhưng không phù hợp với hệ giá trị chung có thể phá vỡ những gì bạn dày công xây dựng. Ngược lại, một người phù hợp sẽ góp phần củng cố và lan tỏa văn hóa.
Và khi bạn đã tìm được người phù hợp, việc giữ chân nhân tài trở thành trách nhiệm không thể thiếu. Hãy cho họ thấy công ty không chỉ là nơi làm việc, mà còn là “ngôi nhà thứ hai”, nơi sự phát triển của doanh nghiệp gắn liền với sự phát triển cá nhân.
Tầm nhìn sáng suốt và lý do tồn tại
Văn hóa doanh nghiệp không thể tách rời khỏi tầm nhìn và sứ mệnh. Trong kỷ nguyên AI, nơi công nghệ thay đổi từng ngày, nhân viên cần biết: “Vì sao chúng ta tồn tại? Thương hiệu này đại diện cho điều gì? Chúng ta giải quyết vấn đề nào cho khách hàng và xã hội?”
Một tầm nhìn rõ ràng, một lý do tồn tại có ý nghĩa sẽ trở thành “ngọn hải đăng”, giúp văn hóa doanh nghiệp không bị cuốn trôi giữa những biến động của thị trường.
Hạnh phúc và sự gắn kết của nhân viên
Trong lớp học của tôi, có học viên từng nói: “Em ở lại công ty không phải vì lương cao, mà vì ở đây em cảm thấy mình được tôn trọng và ghi nhận.” Câu nói ấy gói gọn một sự thật: văn hóa chỉ mạnh khi nhân viên thực sự hài lòng và hạnh phúc.
Điều này không có nghĩa lãnh đạo phải chiều chuộng, mà là biết quan tâm, lắng nghe và thấu cảm. Một lời chúc mừng sinh nhật, một lần ghi nhận nỗ lực, hay đơn giản là một cuộc trò chuyện chân thành… đôi khi có sức mạnh hơn cả một chính sách khen thưởng khô cứng.
Văn hóa – hành trình bền bỉ, không phải đích đến
Xây dựng văn hóa doanh nghiệp không bao giờ là xong. Nó là một hành trình liên tục, đòi hỏi sự kiên trì và nhất quán của lãnh đạo, cùng sự tham gia của toàn bộ đội ngũ.
Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và AI, văn hóa càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Công nghệ có thể giúp bạn nhanh hơn, nhưng chỉ có một văn hóa mạnh mẽ mới giúp bạn đi xa hơn.
Lời kết – Dành cho lãnh đạo và quản lý
Nếu bạn là doanh nhân, nhà lãnh đạo hay quản lý cấp trung, hãy tự hỏi:
Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Văn hóa doanh nghiệp chính là nền móng để tổ chức của bạn không chỉ tồn tại, mà còn trường tồn và bứt phá trong kỷ nguyên AI.
Trân trọng!
Lead-UP Academy | "Learn to Act – Act to Lead"



Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn mà doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đối mặt với nhiều áp lực mang tính cấu trúc: tốc độ thị trường ngày càng nhanh, yêu cầu hiệu suất ngày càng cao, nguồn lực con người biến động mạnh và khoảng cách giữa chiến lược với thực thi ngày càng rõ rệt. Trong bối cảnh đó, học tập và phát triển (Learning & Development – L&D) không còn là một hoạt động hỗ trợ, mà trở thành một yếu tố sống còn để duy trì năng lực cạnh tranh của tổ chức.
Trong hai năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã nhanh chóng trở thành một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong các cuộc họp điều hành. Nhiều doanh nghiệp đã dành thời gian, ngân sách và sự quan tâm đáng kể cho các công cụ AI, nền tảng số và các sáng kiến tự động hóa, với kỳ vọng công nghệ sẽ mở ra năng suất cao hơn, vận hành hiệu quả hơn và lợi thế cạnh tranh bền vững hơn.
Khi kết thúc chương trình đào tạo “Lãnh đạo truyền cảm hứng” dành cho đội ngũ The Pearl Hội An, điều khiến chúng tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải là kiến thức đã truyền đạt, mà là sự thay đổi trong ánh mắt, thái độ và cách đặt câu hỏi của Ban lãnh đạo và các anh chị quản lý. Tất cả cho thấy một sự thật rõ ràng: trong bối cảnh cạnh tranh mới, doanh nghiệp không thể đi xa nếu người lãnh đạo vẫn đứng yên – “giậm chân tại chỗ”.
Trong hơn 15 năm làm việc cùng lãnh đạo và đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam, tôi có dịp quan sát một nghịch lý: nhiều nhà quản lý sở hữu bằng cấp quốc tế, đọc rất nhiều sách, thậm chí tham gia hàng chục khóa học về quản trị. Thế nhưng, khi đối diện với tình huống thực tế – tỷ lệ nhân viên nghỉ việc tăng cao, khách hàng đồng loạt phàn nàn, dự án liên tục trễ hạn – họ vẫn lúng túng, chậm phản ứng, thậm chí rơi vào bế tắc. Điều đó gợi ra một câu hỏi rất quan trọng: Tại sao kiến thức thôi chưa đủ để tạo nên một nhà lãnh đạo giỏi?
Ngày nay, khi chúng ta bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào công nghệ: hệ thống ERP, dữ liệu lớn, chatbot thông minh… Nhưng có một “hệ điều hành” quan trọng hơn vẫn thường bị bỏ quên – đó là văn hóa và tư duy làm chủ. Tôi từng gặp một trưởng phòng kinh doanh ở một công ty dịch vụ. Anh tâm sự: “Công nghệ mới thì công ty đã có, dữ liệu thì đầy, nhưng đội ngũ vẫn làm việc như đi làm thuê, chờ giao việc, chờ hướng dẫn. Kết quả là chúng tôi không tạo ra sự khác biệt so với đối thủ.” Câu chuyện ấy khiến tôi càng tin chắc rằng: công nghệ chỉ giúp doanh nghiệp tăng tốc, còn con người mới quyết định hướng đi.
Một lần trò chuyện với giám đốc nhân sự của một ngân hàng thương mại lớn, tôi hỏi: “Anh nghĩ điều gì quan trọng nhất khi triển khai AI vào hoạt động?” Anh cười: “Công nghệ không khó, cái khó là… cái hộp trong đầu chúng ta.” Câu nói ấy làm tôi nhớ đến cuốn “Tư duy vượt giới hạn” của Andy Andrews. Ông viết rằng, nhiều người tự hào khi “think out of the box”, nhưng thực ra họ vẫn bị giới hạn bởi chính chiếc hộp ấy. Muốn bứt phá, phải dám thoát khỏi chiếc hộp hoàn toàn.