Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu mới cho vai trò lãnh đạo
Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn mà doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đối mặt với nhiều áp lực mang tính cấu trúc: tốc độ thị trường ngày càng nhanh, yêu cầu hiệu suất ngày càng cao, nguồn lực con người biến động mạnh và khoảng cách giữa chiến lược với thực thi ngày càng rõ rệt. Trong bối cảnh đó, học tập và phát triển (Learning & Development – L&D) không còn là một hoạt động hỗ trợ, mà trở thành một yếu tố sống còn để duy trì năng lực cạnh tranh của tổ chức.
Tuy nhiên, một thực tế phổ biến là L&D thường được xem là trách nhiệm của phòng nhân sự, phòng đào tạo hoặc của chính người lao động. Vai trò của lãnh đạo trong học tập và phát triển thường dừng lại ở việc phê duyệt ngân sách, tham dự khai giảng hoặc phát biểu định hướng. Cách tiếp cận này ngày càng bộc lộ những giới hạn rõ ràng trong năm 2026.
L&D 2026 đặt lại vai trò của lãnh đạo: Không chỉ là người “ủng hộ”, mà là người “dẫn dắt”
Từ góc độ nghiên cứu và thực tiễn triển khai L&D, có thể khẳng định rằng: văn hóa học tập của tổ chức không được tạo ra bởi khẩu hiệu, mà được hình thành thông qua hành vi nhất quán của đội ngũ lãnh đạo.
Trong L&D 2026, lãnh đạo không chỉ đóng vai trò bảo trợ (sponsor) cho các chương trình đào tạo, mà cần trở thành hình mẫu học tập (role model). Điều này không có nghĩa là lãnh đạo phải học nhiều hơn nhân viên, mà là học đúng cách, học đúng vấn đề và thể hiện rõ tinh thần học tập thông qua hành động cụ thể trong công việc hằng ngày.
Khi lãnh đạo chủ động học hỏi, phản tư và điều chỉnh cách làm, thông điệp về học tập và phát triển sẽ được truyền tải một cách mạnh mẽ và thuyết phục hơn bất kỳ chiến dịch truyền thông nội bộ nào.
.png)
[Từ “yêu cầu nhân sự học” đến “lãnh đạo trở thành hình mẫu học tập”]
Làm gương trong học tập: Lãnh đạo cần làm gì khác biệt trong năm 2026?
Trong L&D 2026, việc học của lãnh đạo cần bắt đầu từ chính các “điểm nghẽn” mà tổ chức đang đối mặt. Thay vì tham gia các khóa học mang tính tổng quát, lãnh đạo cần tập trung học để trả lời những câu hỏi cốt lõi: điều gì đang làm chậm tổ chức, điều gì đang gây lãng phí nguồn lực và điều gì đang cản trở đội ngũ thực thi chiến lược. Khi lãnh đạo học để giải quyết vấn đề thật, việc học trở thành một phần tự nhiên của quản trị, không phải một hoạt động tách rời khỏi công việc.
Lãnh đạo làm gương không chỉ ở việc “đi học”, mà quan trọng hơn là ở cách chia sẻ những gì đã học được và cách áp dụng vào quyết định quản trị. Khi lãnh đạo công khai thừa nhận những điểm cần cải thiện, sẵn sàng điều chỉnh cách làm và trao đổi cởi mở với đội ngũ về quá trình học tập của mình, tổ chức sẽ hình thành một môi trường tâm lý an toàn cho việc học và thay đổi.
Ngược lại, nếu lãnh đạo yêu cầu nhân sự học tập, nhưng bản thân không thay đổi hành vi quản trị, thì L&D rất khó tạo ra chuyển hóa thực sự.
Một đặc trưng quan trọng của L&D 2026 là vai trò huấn luyện (coaching) của lãnh đạo, đặc biệt là lãnh đạo cấp trung và cấp cao. Thay vì chỉ giao việc và đánh giá kết quả cuối cùng, lãnh đạo cần tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển năng lực của đội ngũ thông qua phản hồi kịp thời, đặt câu hỏi đúng và hướng dẫn cách cải thiện trong quá trình làm việc.
Khi lãnh đạo coi huấn luyện là một phần của công việc quản trị hằng ngày, học tập sẽ được tích hợp trực tiếp vào vận hành.
.png)
Lãnh đạo làm gương là điều kiện tiên quyết để L&D tạo ra giá trị
Các nghiên cứu và kinh nghiệm triển khai cho thấy, những tổ chức có lãnh đạo tích cực tham gia và làm gương trong học tập thường đạt được mức độ chuyển hóa cao hơn sau đào tạo. Ngược lại, ở những tổ chức mà lãnh đạo đứng ngoài quá trình học tập, L&D thường chỉ dừng lại ở mức độ nâng cao nhận thức, khó tạo ra thay đổi hành vi bền vững.
Trong năm 2026, giá trị của L&D không nằm ở số lượng chương trình đào tạo được tổ chức, mà nằm ở mức độ mà lãnh đạo sử dụng L&D như một đòn bẩy để nâng cao năng lực tổ chức.
Tóm lại, lãnh đạo trong năm 2026 không chỉ được kỳ vọng là người ra quyết định chiến lược, mà còn là người dẫn dắt tổ chức thông qua việc làm gương trong học tập và phát triển. Khi lãnh đạo học đúng, học thật và áp dụng vào quản trị, học tập sẽ lan tỏa tự nhiên trong toàn bộ tổ chức. L&D 2026 không bắt đầu từ lớp học, mà bắt đầu từ hành vi của người đứng đầu.
Và chính hành vi đó sẽ quyết định liệu học tập có trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự của doanh nghiệp hay không.
---
Lead-UP Academy | Learn to Act – Act to Lead



Trong hai năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã nhanh chóng trở thành một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong các cuộc họp điều hành. Nhiều doanh nghiệp đã dành thời gian, ngân sách và sự quan tâm đáng kể cho các công cụ AI, nền tảng số và các sáng kiến tự động hóa, với kỳ vọng công nghệ sẽ mở ra năng suất cao hơn, vận hành hiệu quả hơn và lợi thế cạnh tranh bền vững hơn.
Khi kết thúc chương trình đào tạo “Lãnh đạo truyền cảm hứng” dành cho đội ngũ The Pearl Hội An, điều khiến chúng tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải là kiến thức đã truyền đạt, mà là sự thay đổi trong ánh mắt, thái độ và cách đặt câu hỏi của Ban lãnh đạo và các anh chị quản lý. Tất cả cho thấy một sự thật rõ ràng: trong bối cảnh cạnh tranh mới, doanh nghiệp không thể đi xa nếu người lãnh đạo vẫn đứng yên – “giậm chân tại chỗ”.
Trong hơn 15 năm làm việc cùng lãnh đạo và đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam, tôi có dịp quan sát một nghịch lý: nhiều nhà quản lý sở hữu bằng cấp quốc tế, đọc rất nhiều sách, thậm chí tham gia hàng chục khóa học về quản trị. Thế nhưng, khi đối diện với tình huống thực tế – tỷ lệ nhân viên nghỉ việc tăng cao, khách hàng đồng loạt phàn nàn, dự án liên tục trễ hạn – họ vẫn lúng túng, chậm phản ứng, thậm chí rơi vào bế tắc. Điều đó gợi ra một câu hỏi rất quan trọng: Tại sao kiến thức thôi chưa đủ để tạo nên một nhà lãnh đạo giỏi?
Ngày nay, khi chúng ta bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào công nghệ: hệ thống ERP, dữ liệu lớn, chatbot thông minh… Nhưng có một “hệ điều hành” quan trọng hơn vẫn thường bị bỏ quên – đó là văn hóa và tư duy làm chủ. Tôi từng gặp một trưởng phòng kinh doanh ở một công ty dịch vụ. Anh tâm sự: “Công nghệ mới thì công ty đã có, dữ liệu thì đầy, nhưng đội ngũ vẫn làm việc như đi làm thuê, chờ giao việc, chờ hướng dẫn. Kết quả là chúng tôi không tạo ra sự khác biệt so với đối thủ.” Câu chuyện ấy khiến tôi càng tin chắc rằng: công nghệ chỉ giúp doanh nghiệp tăng tốc, còn con người mới quyết định hướng đi.
Khi chúng tôi tư vấn và đào tạo cho nhiều doanh nghiệp ở các ngành khác nhau – từ ngân hàng, viễn thông đến logistics hay khách sạn – có một câu hỏi mà lãnh đạo thường trăn trở: “Làm sao để xây dựng được một văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ, gắn kết, mà vẫn thích ứng nhanh với thời đại số và AI?”
Một lần trò chuyện với giám đốc nhân sự của một ngân hàng thương mại lớn, tôi hỏi: “Anh nghĩ điều gì quan trọng nhất khi triển khai AI vào hoạt động?” Anh cười: “Công nghệ không khó, cái khó là… cái hộp trong đầu chúng ta.” Câu nói ấy làm tôi nhớ đến cuốn “Tư duy vượt giới hạn” của Andy Andrews. Ông viết rằng, nhiều người tự hào khi “think out of the box”, nhưng thực ra họ vẫn bị giới hạn bởi chính chiếc hộp ấy. Muốn bứt phá, phải dám thoát khỏi chiếc hộp hoàn toàn.