Chuyển đổi số (Digital Transformation) đã không còn là khái niệm xa lạ. Từ doanh nghiệp lớn đến SME, ai cũng nói về việc ứng dụng công nghệ, AI, dữ liệu… để tăng năng suất và tối ưu vận hành.

Thế nhưng, trên thực tế - phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn đang “chuyển” nhưng chưa thật sự “đổi”. Nhiều dự án công nghệ bị dở dang, nhiều phần mềm “đắp chiếu”, nhân viên ngán ngẩm, lãnh đạo thì sốt ruột vì “đầu tư rồi mà không thấy hiệu quả”.

Nguyên nhân không nằm ở công nghệ. Vấn đề nằm ở con người và cách tiếp cận.

Điểm nghẽn 1: Lãnh đạo chưa thật sự thống nhất và dẫn dắt

Trong nhiều dự án tư vấn, chúng tôi nhận thấy: lãnh đạo thường “nói về chuyển đổi số”, nhưng chưa thật sự “sống cùng nó”. Một số CEO muốn đi nhanh, nhưng các giám đốc khối chưa sẵn sàng.
Một vài người hiểu chuyển đổi số là mua phần mềm, người khác lại nghĩ là làm marketing online.
Kết quả: mỗi phòng ban đi một hướng, hệ thống “lệch pha”, nhân viên không hiểu mình đang thay đổi vì điều gì.

Giải pháp thực chiến:

• Thống nhất tầm nhìn số (Digital Vision): Ban lãnh đạo cần cùng nhau trả lời 3 câu hỏi: “Chúng ta chuyển đổi để làm gì – Tác động tới ai – Thành công trông như thế nào?”
• Thành lập Ban Chuyển đổi số (Digital Transformation Committee) với vai trò rõ ràng, họp định kỳ, có người dẫn dắt (Transformation Leader) để đảm bảo quyết tâm xuyên suốt từ trên xuống.

Điểm nghẽn 2: Nhân viên thiếu kỹ năng số và tâm thế thích ứng

Không ít doanh nghiệp đầu tư hàng trăm triệu cho nền tảng CRM, ERP, LMS… nhưng nhân viên không biết (hoặc không muốn) dùng.

Nguyên nhân phổ biến:

• Sợ công nghệ, ngại học cái mới.
• Không hiểu “công cụ này giúp mình như thế nào”.
• Quy trình làm việc cũ chưa thay đổi, nên dù có hệ thống mới, mọi người vẫn quay lại Excel và Zalo.

Giải pháp thực chiến:

• Đào tạo kỹ năng số cơ bản cho toàn bộ đội ngũ: kỹ năng sử dụng phần mềm, bảo mật dữ liệu, làm việc qua hệ thống, AI ứng dụng.
• Chuyển đổi từ “bị buộc học” sang “muốn học”: thông qua các chương trình microlearning, minigame, khen thưởng sáng kiến số.
• Đưa công nghệ vào công việc hàng ngày: để nhân viên thấy ngay lợi ích – ví dụ, giảm 30% thời gian báo cáo, tăng 20% năng suất.

Điểm nghẽn 3: Đầu tư công nghệ nhưng không thay đổi quy trình

Đây là “cái bẫy” phổ biến nhất. Doanh nghiệp chi tiền mua hệ thống mới, nhưng quy trình cũ vẫn y nguyên. Hệ thống chỉ làm “đẹp bề ngoài”, còn bên trong vẫn thủ công, rườm rà, phê duyệt chậm, báo cáo chồng chéo. Đó không phải là chuyển đổi số – đó là số hóa lãng phí.

Giải pháp thực chiến:

• Chuẩn hóa quy trình trước khi áp dụng công nghệ. Hãy vẽ lại luồng công việc (workflow) theo hướng Lean – loại bỏ bước thừa, xác định rõ trách nhiệm từng vai trò.
• Áp dụng công nghệ phù hợp với năng lực tổ chức. Không cần mua phần mềm đắt tiền, hãy bắt đầu từ công cụ vừa sức – như Power BI, Notion, ChatGPT, hay AI nội bộ.
• Đo lường kết quả chuyển đổi: thông qua KPI cụ thể như: thời gian xử lý đơn hàng, tỷ lệ tự động hóa, hay mức độ hài lòng của nhân viên với hệ thống.

Thay đổi tư duy – Chìa khóa để bứt phá thật sự

Công nghệ chỉ là công cụ. Tư duy mới và văn hóa học tập số mới là nền tảng.

Khi lãnh đạo thống nhất, nhân viên sẵn sàng học hỏi, và quy trình được tinh gọn – công nghệ sẽ tự nhiên “chạy”.  Ngược lại, nếu con người chưa sẵn sàng, thì dù có đầu tư hàng tỷ đồng, kết quả vẫn chỉ là “bức tranh đẹp trên slide”.

Lời kết

Chuyển đổi số không phải cuộc chạy đua công nghệ, mà là hành trình tái tạo doanh nghiệp – từ tư duy, văn hóa đến cách làm việc. Và chỉ khi mỗi người trong tổ chức hiểu rằng “chuyển đổi số không phải việc của ai đó, mà là của chính mình”, thì hành trình ấy mới thật sự bắt đầu.

Chúc các bạn thành công!

Lead-UP Academy | Learn to Act – Act to  Lead